Bệnh tổ đỉa là gì? Nhận biết triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị

Tổ đỉa là bệnh lý phổ biến về da, dạng đặc biệt của chàm eczema, là tình trạng rất phổ biến có thể gặp ở mọi đối tượng. Tổ đỉa không gây nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng, nhưng nếu không được điều trị sớm sẽ ảnh hưởng rất lớn đến thẩm mỹ, chất lượng cuộc sống của người bệnh. Hiểu rõ về nguyên nhân, triệu chứng bệnh là cách tốt nhất để điều trị tổ đỉa dứt điểm, triệt để.

Bệnh tổ đỉa là gì? Có nguy hiểm không?

Bệnh tổ đỉa hay còn gọi tên khoa học là Dysidrose, một thể đặc biệt của chàm eczema. Bệnh có thể gặp ở nhiều đối tượng, phụ nữ có nguy cơ mắc tổ đỉa cao hơn nam giới.

Biểu hiện của bệnh là tình trạng trên da xuất hiện những mụn nước li ti mọc thành từng cụm lớn hoặc rải rác. Các mụn nước có kích thước khoảng 1-2mm mọc chủ yếu ở lòng bàn tay, ngón tay, mu bàn tay, lòng bàn chân, ngón chân hoặc trên đầu.

Hình ảnh bệnh tổ đỉa ở tay
Hình ảnh bệnh tổ đỉa ở tay

Mụn nước tổ đỉa thường rất cứng, với da sừng phía trên thô ráp, sần sùi và rất khó vỡ. Thường các mụn nước sẽ không tự vỡ mà sau khi khô lại, da sẽ bong tróc và để lại lớp da màu hồng bên dưới. Các mụn tổ đỉa thường gây ngứa khó chịu và cảm giác bỏng rát ở vùng lòng bàn tay, bàn chân.

Bệnh tổ đỉa có nguy hiểm không? – Theo các chuyên gia thì đây không phải là một bệnh lý nguy hiểm, không gây biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe. Nhiều trường hợp triệu chứng bệnh có thể tự lặn sau 3 – 4 tuần và bùng phát theo mùa hoặc trong thời điểm thời tiết thích hợp.

Các triệu chứng bệnh tổ đỉa điển hình

Triệu chứng bệnh tổ đỉa khá giống với các tình trạng bệnh về da thường gặp khác. Chính điều này dẫn việc nhận biết bệnh và điều trị không đúng, khiến bệnh tiến triển nghiêm trọng. Để kịp thời phát hiện tổ đỉa, người bệnh cần căn cứ vào những triệu chứng dưới đây:

Triệu chứng bệnh tổ đỉa thường gặp
Triệu chứng bệnh tổ đỉa thường gặp
  • Nổi mụn nước có đầu đúng, có mủ: Triệu chứng hắc lào điển hình là trên da xuất hiện các mụn nước, thường nằm rải rác hoặc tụ thành 1 đám ở vị trí chung hoặc mụn nước lớn. Tùy theo mức độ bệnh kích thước và số lượng mụn nước sẽ khác nhau. Tại vị trí các mụn nước da bị khô, khi sờ vào thấy lợn cợn, hơi cứng và mụn khá khó vỡ.
  • Ngứa ngáy, đau rát: Tình trạng này xuất hiện ở một số bệnh nhân, đặc biệt khi bị hắc lào lòng bàn chân, ngón chân thường sẽ cảm giác ngứa rát nhiều hơn. Một số trường hợp người bệnh có thể không có các cảm giác này.
  • Viêm trùng trên da: Đây là dấu hiệu tổ đỉa nặng, khi các mụn nước bị vỡ,dịch mủ tràn da không được xử lý tốt, khiến da khô nứt, đau đớn và dễ nhiễm trùng. Nguy hiểm hơn, dịch trong các mụn mủ này là huyết thanh tích tụ từ các tế bào da bị kích thích nên rất dễ viêm nhiễm.
  • Vảy da chết: Các mụn nước bị vỡ giải phóng mủ và da bị viêm xẹp xuống, khô, đóng thành vảy và có thể bong tróc để lại lớp sừng có màu vàng.
  • Móng tay, chân bị biến dạng: Với những người bị tổ đỉa vùng ngón chân, ngón tay và xuất hiện tình trạng hạch bạch huyết có kích to sẽ gây ngứa và làm biến dạng vùng móng.

Ngoài ra, tùy vào từng tình trạng và mức độ người bệnh sẽ có một số triệu chứng sưng tấy trên da, rụng tóc khi bị tổ đỉa da đầu,… Ngày khi thấy xuất hiện các triệu chứng này người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để khám và điều trị sớm.

Tổ đỉa có lây không? Nguyên nhân gây bệnh do đâu?

Tổ đỉa là bệnh không lây nhiễm từ người sang người, nhưng có thể lan từ bộ phận này sang bộ phận khác.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng bệnh tổ đỉa, ở mỗi người có thể có các tác nhân khác nhau. Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp mắc bệnh đều do các nguyên nhân sau:

  • Di truyền: Các chuyên gia đánh giá đấy là nguyên nhân chiếm hơn 50% tỷ lệ mắc tổ đỉa.
  • Dị ứng: Bị dị ứng với các hóa chất trong xà phòng, nước giặt, nước tẩy rửa,… cũng có nguy cơ dẫn đến tổ đỉa rất cao.
  • Môi trường ô nhiễm: Sống và thường xuyên làm việc trong môi trường ô nhiễm sẽ làm tăng nguy cơ mắc tổ đỉa.
  • Do nhiễm khuẩn: Tiếp xúc với đất, nước bẩn sẽ khiến da bị viêm nhiễm, tổn thương, nấm và vi khuẩn tích tụ lâu ngày trên da là điều kiện gây bệnh.
  • Cơ địa: Người có sức đề kháng yếu, cơ địa nhạy cảm, dễ mắc các bệnh về da là đối tượng để bị tổ đỉa.
  • Tác dụng phụ của thuốc: Thường xuyên sử dụng quá nhiều các loại thuốc kháng sinh, thuốc điều trị cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Còn nhiều nguyên nhân do nhiễm nấm , vi khuẩn, thường xuyên căng thẳng, mệt mỏi,… cũng sẽ làm tăng nguy cơ mắc tổ đỉa rất cao. Do đó người bệnh cần cảnh giác và chú ý hơn đến sinh hoạt hàng ngày của mình.

Tổ đỉa có tự khỏi không? Điều trị như thế nào?

Tổ đỉa có tự khỏi không, người bệnh cần biết rằng các triệu chứng tổ đỉa có thể hết sau khoảng 3 – 4 tuần phát bệnh. Tuy nhiên bệnh sẽ không tự khỏi hoàn toàn, mà sẽ tái phát khi có diều kiện thuận lợi. Không nên để bệnh diễn tiến thành mãn tính sẽ rất khó điều trị triệt để.

Triệu chứng bệnh có thể tự lặn sau 3 -4 tuần nhưng dễ tái phát
Triệu chứng bệnh có thể tự lặn sau 3 -4 tuần nhưng dễ tái phát

Các chuyên gia y tế khẳng định, hiện nay chưa có phương pháp điều trị tổ đỉa tận gốc, khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát và ngăn ngừa được bệnh tái phát, gây ảnh hưởng đến sức khỏe khi khám và điều trị theo đúng phác đồ của bác sĩ chuyên khoa.

Có nhiều cách chữa tổ đỉa bằng tây y, dân gian, đông y mỗi phương pháp có những ưu điểm riêng trong việc ngăn ngừa triệu chứng cũng như các biểu hiện của bệnh. Tùy thuộc vào từng tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ phù hợp nhất. Cụ thể là

Điều trị tổ đỉa bằng tây y

Thuốc đặc trị bệnh tổ đỉa trong tây y thường sử dụng với 2 loại chính là dạng viên uống và thuốc kem bôi. Tất cả các loại thuốc đều hướng đến điều trị và ngăn ngừa triệu chứng bệnh, ức chế biểu hiện của tổ đỉa trong thời gian ngắn.

Thuốc viên uống: Hầu hết là các sản phẩm có chứa thành phần kháng histamin, có tác dụng giảm ngứa, an thần, tạo giấc ngủ sâu,…Trong những trường hợp bệnh có dấu hiệu nhiễm trùng bác sĩ sẽ kê thêm kháng sinh điều trị.

Với một số trường hợp nặng, gặp khó khăn trong di chuyển, bác sĩ có thể kê thuốc viên uống Steroid hoặc thuốc có khả năng ức chế miễn dịch như: Tacrolimus, Pimecrolimus, Azathioprine hoặc Ciclosporin,…

Tổ đỉa dùng thuốc gì cần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa
Tổ đỉa dùng thuốc gì cần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa

Thuốc dạng bôi: Được sử dụng bôi trực tiếp lên vùng da bị tổn thương, điều trị triệu chứng hắc lào tại chỗ. Thuốc được sử dụng phổ biến là Steroid có tác dụng giảm viêm, kháng khuẩn, làm lành tổn thương,… Ngoài ra, bác sĩ có thể kê thêm thuốc chứa Corticosteroid giúp thúc đẩy quá trình xẹp mụn, dung dịch ngâm chân với Kali Pemanganat trong trường hợp mụn ở chân và có dấu hiệu lan rộng.

Các loại thuốc điều trị tổ đỉa bằng tây y cho tác dụng điều trị triệu chứng nhanh chóng, thuốc dễ sử dụng. Tuy nhiên, người bệnh không lạm dụng thuốc có thể dẫn đến nhờn thuốc và gây ra một số tác dụng phụ nguy hiểm.

Chữa tổ đỉa bằng mẹo dân gian tại nhà

Các mẹo chữa tổ đỉa bằng dân gian tại nhà sử dụng thảo dược thiên nhiên có tác dụng giảm triệu chứng cũng như các ảnh hưởng của bệnh đến sức khỏe và đời sống. Một số cách chữa bằng dân gian thường dùng gồm:

Chữa tổ đỉa tại nhà sử dụng nguyên liệu thiên nhiên an toàn
Chữa tổ đỉa tại nhà sử dụng nguyên liệu thiên nhiên an toàn
  • Chữa tổ đỉa bằng muối: Rang nóng muối, chờ nguội dần dùng chà xát lên vùng da bị tổ đỉa, sau đó rửa lại bằng nước. Thực hiện đều đặn ngày 2 – 3 lần để cho hiệu quả tốt nhất.
  • Chữa bằng lá lốt: Lấy lá lốt tươi, đun với nước sau đó dùng ngâm và rửa cùng da bị tổn thương.
  • Điều trị bằng tỏi: Ngâm tỏi với rượu trắng, để sau 7 ngày bỏ ra dùng, bôi trực tiếp lên vùng da bị tổ đỉa, để trong khoảng 10 phút sau đó rửa lại bằng nước sạch.

Còn nhiều các cách điều trị khác bằng mẹo dân gian có thể cho hiệu quả tốt với trường hợp bệnh ở giai đoạn đầu và an toàn với sức khỏe. Tuy nhiên, với trường hợp nặng cần để cơ sở y tế để khám và điều trị. Hiệu quả của thuốc cũng tùy thuộc vào cơ địa của từng người.

Chữa tổ đỉa bằng Đông y

Theo đông y, nguyên nhân chính gây bệnh tổ đỉa là do nhiệt tà hoặc độc tà cộng hưởng với phong thấp gây kết ở bì phù bàn chân, bàn tay. Để loại bỏ bệnh cần tác động vào căn nguyên bên trong gây bệnh, kết hợp với kháng khuẩn, kháng nấm và làm sạch da, giảm ngứa, chống bội nhiễm bên ngoài.

Thuốc đông y sử dụng thảo dược thiên nhiên trong điều trị cho hiệu quả tốt và an toàn với sức khỏe. Tuy nhiên quá trình sử dụng có nhiều bất tiện và tác dụng tương đối chậm.

Bị tổ đỉa nên kiêng gì? Ăn gì?

Cùng với việc điều trị bệnh, để cho hiệu quả đầy lùi tổ đỉa tốt nhất chế độ ăn uống cũng rất quan trọng. Lời khuyên của CHR Việt Nam Người bệnh cần xây dựng một chế độ ăn uống phù hợp, bổ sung những dưỡng chất cần thiết và hạn chế những thực phẩm gây ảnh hưởng không tốt đến tình trạng bệnh. Cụ thể:

Tổ đỉa nên ăn gì?

  • Người bệnh nên ăn nhiều thực phẩm giàu vitamin, chất xơ như rau xanh, trái cây,… để nâng cao sức đề kháng cho cơ thể.
Người bệnh nên ăn nhiều rau xanh để bổ sung chất xơ
Người bệnh nên ăn nhiều rau xanh để bổ sung chất xơ
  • Ăn nhiều thực phẩm giàu vitamin A để giúp sản sinh lượng kháng thể Kympho giúp ngăn chặn tế bào nấm và giúp tổn thương mau lành.
  • Bổ sung thực phẩm giàu vitamin C để tăng chất kháng histamin giúp giảm ngừa và tăng cường hệ miễn dịch.
  • Bổ sung kem để giúp quá trình làm lành các vết thương được phục hồi tốt, tái tạo tế vào da và tăng sức đề kháng
  • Uống nhiều nước mỗi ngày

Tổ đỉa kiêng ăn gì?

  • Hạn chế các thực phẩm cay nóng, đồ chiên rán
  • Không nên ăn các thực phẩm dễ gây phản ứng dị ứng như hải sản, trứng, sữa, thịt gia cầm,…
  • Tránh xa các sản phẩm có chứa chất kích thích, đồ uống có ga,…

Ngoài ra, người bệnh cũng cần lưu ý chế độ sinh hoạt và vận động hàng ngày để cho hiệu quả điều trị bệnh tốt nhất. Tổ đỉa không phải là bệnh lý nguy hiểm nhưng khó điều trị dứt điểm và gây ra nhiều phiền toái cho cuộc sống. Do đó, ngay khi thấy xuất hiện triệu chứng bệnh cần đi khám và điều trị sớm.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Your email address will not be published. Required fields are marked *